Fondsenwerving: definitie, werking en stand van de markt

Een start-up die sneller wil groeien dan haar inkomsten toelaten, heeft twee opties: schulden aangaan of haar kapitaal openstellen. De financieringsronde komt overeen met die tweede weg, en in dit artikel vindt u een lijst van alle structuren die u geld kunnen bezorgen, in welke fasen ze instappen en om welke bedragen het gaat. IntoTheMinds werkt met structuren in heel Europa (ze vragen allemaal marktonderzoek 😉), dus aarzel niet om contact met ons op te nemen.

Sinds 2020 heeft Europa tienduizenden operaties van dit type zien passeren. De eerste 10 maanden van 2026 laten overigens 55,2 miljard euro aan financieringsrondes zien, tegenover 39,1 miljard euro in dezelfde periode van 2025. Maar die opleving steunt op een handvol megarondes. Het mediane bedrag van een operatie blijft tussen 3 en 4 miljoen euro. Daarom biedt ons marktonderzoeksbureau u deze gids aan. We hebben er de ervaringen aan toegevoegd van oprichters die te gast waren in onze podcasts, en de standpunten van Amerikaanse kopstukken uit de venture capital. Onze expertise loopt als een rode draad door dit artikel, want onze studies en onze enquêtes zijn even nuttig voor start-ups die het potentieel van een markt willen meten als voor VC’s die de soliditeit van een start-up moeten nagaan voordat ze erin investeren.

Neem contact op met IntoTheMinds

De financieringsronde: een kapitaalinbreng in ruil voor een deel van de onderneming

Voordat we het over de timing of de investeerders hebben, leggen we eerst de juridische en financiële basis. Hieronder ziet u wat de onderneming wint en wat ze afstaat.

Een kapitaalinbreng, geen lening

Een financieringsronde (in het Engels fundraising, courant synoniem: kapitaalronde) is de operatie waarbij een onderneming nieuwe aandelen uitgeeft waarop investeerders intekenen. Juridisch gaat het om een kapitaalverhoging met uitgiftepremie. De vennootschap ontvangt vers geld als eigen vermogen. De investeerders worden aandeelhouders en delen in de risico’s en in de toekomstige winsten.

Het verschil met een banklening is duidelijk. Een lening wordt terugbetaald, een kapitaalinbreng niet. Maar de komst van een investeerder gaat gepaard met een aandeelhoudersovereenkomst en vaak met een nieuwe governance (een zetel in de raad van bestuur, vetorechten, rapportering). Financiering met kapitaal is vooral iets voor de start-up, waarvan het businessmodel steunt op een groei die hoger ligt dan wat haar inkomsten zouden toelaten. Minder dan 1% van de Franse ondernemingen doet een financieringsronde in equity.

Let op met een aangekondigd bedrag: het zegt niet altijd hoeveel de onderneming heeft ontvangen. Bij een primaire ronde vloeit het geld naar de vennootschap. Bij een secundaire operatie kopen nieuwe investeerders de aandelen van bestaande aandeelhouders over, en gaat het geld naar die verkopers. De 500 miljoen euro van Odoo in 2024, bij een waardering van 5 miljard euro, vallen onder dat tweede geval.
In de korte video hieronder legt Elise Carton (PwC) voor Netwerk Ondernemen uit hoe de pre-money- en post-moneywaardering worden berekend wanneer een nieuwe investeerder toetreedt.

Het geval staat niet alleen. Toen we de grootste operaties uit onze databank een voor een controleerden, vonden we verschillende “recordrondes” zonder één euro vers geld: 180 miljoen euro bij Odoo al in 2021, 340 miljoen euro bij Vinted in 2024, 1,2 miljard euro bij Trade Republic eind 2025. Omgekeerd kan een aangekondigd bedrag kapitaal, schulden en subsidies bij elkaar optellen. Van de meer dan 2 miljard euro die Verkor in 2023 aankondigde, was 850 miljoen euro eigen vermogen; de rest kwam van een lening van de Europese Investeringsbank (600 miljoen euro) en van overheidssteun (ongeveer 650 miljoen euro).

Waarvoor dient het opgehaalde geld? Onze gegevens zijn duidelijk. Wanneer het doel wordt aangekondigd, is dit de verdeling:

• productontwikkeling en R&D: 68% van de gevallen;
• commerciële versnelling: 12%;
• industrialisering: 8%.

De start-up financiert dus in de eerste plaats de opbouw van haar aanbod. Aymeric Grange, medeoprichter van 900.care, herinnerde er in onze podcast trouwens aan dat de ronde slechts een etappe is: zijn middelen moesten dienen om het team op te bouwen, de communicatie en de distributie te ontwikkelen en vervolgens de R&D te financieren.

“Een financieringsronde is om te beginnen geen doel op zich. […] Het is een middel om een doel te bereiken, en dat doel is een businessdoel, het bouwen van een onderneming.”
Aymeric Grange, medeoprichter van 900.care (vertaald uit het Frans)

Verwatering, waardering en verlies van controle

De pre-money-waardering, dat wil zeggen de waarde van de vennootschap vóór de instap van de investeerders, bepaalt het afgestane percentage. De post-money-waardering telt daar het opgehaalde bedrag bij op. Een eenvoudig voorbeeld: 100.000 euro ophalen tegen 10% van het kapitaal komt overeen met een waardering van 1 miljoen euro. Als 3 oprichters 1.000 aandelen bezitten en er 110 nieuwe aandelen worden uitgegeven, behouden zij 90% en nemen de investeerders 10%.

Twee beroemde verhalen tonen dit mechanisme in werking. Jeff Bezos vertelt dat hij in 1995 20% van Amazon verkocht voor 1 miljoen dollar, een waardering van 5 miljoen dollar. In 2008 zocht Brian Chesky 150.000 dollar voor Airbnb, bij een post-money-waardering van ongeveer 1,5 miljoen dollar volgens zijn herinnering: precies de 10% uit ons voorbeeld. De investeerder die hem nee antwoordde, vond de markt te klein.

Een waardering die snel stijgt, verkleint het af te stane deel voor eenzelfde opgehaald bedrag. Recente Europese trajecten tonen hoe ver dit mechanisme kan gaan. De waardering van Mistral AI steeg van ongeveer 240 miljoen euro in juni 2023 naar meer dan 21 miljard euro in september 2026, 88 keer meer in 39 maanden. Het Zweedse Lovable haalde in oktober 2024 een pre-seed van 7,5 miljoen dollar op, en in augustus 2026 een series C bij een waardering van 13,3 miljard dollar.
Drie vuistregels helpen om de verwatering te beheersen. De oprichter houdt bij voorkeur minstens 51% van het kapitaal om de controle te behouden. Hij reserveert 5 tot 10% voor toekomstige sleutelmedewerkers. En hij anticipeert op de volgende rondes, die zijn aandeel verder zullen verkleinen. De vennootschap overwaarderen is een valkuil: te optimistische prognoses of een vergelijking met rijpere concurrenten bemoeilijken de zoektocht naar investeerders en de volgende rondes. Juan Hernandez, medeoprichter van Accélérateur Capital Partners, zag daarin al in 2016 de meest voorkomende fout: te veel willen ophalen tegen een onverantwoorde waardering, maanden besteden aan het benaderen van investeerders en vervolgens zijn krediet bij hen verspelen. Hij situeerde de verwatering van een ronde toen tussen 20 en 40%.
In de video hieronder vertelt advocaat Ruben Schoenmaekers (Mace) hoe een VC een biotechbedrijf uit Gent de keuze gaf tussen een waardering van 10 miljoen met een dubbele liquidatiepreferentie en 8 miljoen met een enkele, en waarom de lagere waardering vaak de verstandigste keuze is.

De meerderheid bezitten beschermt echter niet tegen alles. Fabien Pinckaers, de Belgische oprichter van Odoo, heeft dat ondervonden na zijn ronde van 3 miljoen euro in 2010. Twee jaar later was het geld opgebrand en bleven er nog enkele weken cash over. Volgens zijn relaas weigerden investeerders een inbreng van 400.000 euro en stelden ze 2 miljoen euro voor tegen een lagere waardering dan die van de vorige ronde, terwijl de omzet met een factor 3 of 4 was gestegen. Hij ontsloeg bijna 30% van het personeel om opnieuw op eigen benen te staan.

“Ik heb nog altijd de meerderheid. Dus ze hebben geen enkele macht, maar de enige macht die ze hebben, is psychologisch. Dus het is best hard.”
Fabien Pinckaers, oprichter van Odoo, bij Finscale (vertaald uit het Frans)

Lex Hoefsloot, oprichter van Lightyear, vertelt in de video hieronder over de wrijving met financiers en privé-investeerders toen het bedrijf, dat meer dan 200 miljoen euro had opgehaald en op zijn hoogtepunt 600 mensen telde, failliet ging.

Onze databank telt 3.052 seedrondes tegenover slechts 147 series C-rondes.

De kapitaalrondes, van pre-seed tot series D: bedragen en doelstellingen

Een start-up haalt niet één keer geld op, maar in opeenvolgende rondes, afgestemd op haar maturiteit. De tabel hieronder vat de medianen samen uit onze databank van 20.212 Europese financieringsrondes (2020-2026).

Onze gegevens bevestigen deze verschuiving van de doelstellingen. Wanneer het gebruik van de middelen wordt aangekondigd, zijn het product en de R&D de drijfveer voor 68% van de seedrondes, maar voor slechts 45% van de series C en verder. Verkoop en de verovering van nieuwe markten nemen het over: van 17% in seed naar 39% in series C en verder.

Pre-seed en seed: van idee naar eerste markt

Het seedkapitaal financiert de lancering. De pre-seed dekt de stap van idee naar prototype, bijvoorbeeld een eerste minimum viable product, terwijl de seed dient om zijn markt te vinden. In Frankrijk bedraagt een seedronde doorgaans 100.000 tot 500.000 euro, love money en business angels samengeteld. Het ticket van elke business angel varieert naargelang zijn investeringscapaciteit en het aantal mede-investeerders dat rond het project wordt verzameld.

Die kleine tickets blijven vaak onder de radar, want ze worden zelden aangekondigd. Van de seedrondes die in Europa openbaar werden gemaakt en in onze databank zijn opgenomen, bedraagt de mediaan 2 miljoen euro, en slechts 13% blijft onder 500.000 euro. Aan het andere uiterste heeft artificiële intelligentie alle plafonds doorbroken. Mistral AI haalde al in juni 2023 105 miljoen euro op in seed, en het Britse Ineffable Intelligence 1,1 miljard dollar in april 2026, de grootste seedronde ooit in Europa.
Hieronder enkele recente seedrondes uit onze databank, van de meest gangbare schaal tot de records.

Business angels kunnen veel meer aanbrengen dan geld. In onze podcast vertelt Pierre-Adrien Giroguy hoe Skwad eind 2022, midden in de terugval van de financieringen, eerst reclamespecialisten als consultants binnenhaalde. Zes van hen werden business angels, en hun ervaring zorgde voor een hefboomeffect bij de banken.

Series A en B: het model bewijzen en dan versnellen

Het groeikapitaal neemt het over vanaf de series A. Die ronde veronderstelt een maandelijks terugkerende omzet die de validatie van de markt bewijst. In series B verwacht de investeerder een aanhoudende groei over meerdere kwartalen. Elke stap vermenigvuldigt het bedrag met 3 tot 5: een mediane seedronde van 2 miljoen euro wordt een series A van 10 miljoen euro en vervolgens een series B van 32 miljoen euro. De spreiding blijft groot: een kwart van de series A-rondes overschrijdt 17 miljoen euro, terwijl een ander kwart onder 5,5 miljoen euro blijft. Wanneer we in onze databank dezelfde start-ups van ronde tot ronde volgen, komt de series A 16 maanden na de seed en vermenigvuldigt ze het bedrag in mediaan met 3,7.
Enkele recente series A- en B-rondes uit onze databank, afkomstig uit acht landen, illustreren deze ordes van grootte.

Series C, D en growth: opschalen

Voorbij de series D spreekt men van groeirondes (growth), vaak groter dan 100 miljoen euro en geleid door gespecialiseerde fondsen. Hoe hoger men klimt, hoe zeldzamer de rondes worden.
In onze databank lopen de recente rondes in dit stadium in de honderden miljoenen, met aangekondigde waarderingen in miljarden. Sommige dragen zelfs geen seriesnummer meer.

Veel ophalen is daarom nog niet gratis. De Amerikaanse investeerder Bill Gurley beschrijft de valkuil van de unicorns: ondernemingen halen uit angst voor hun concurrent meer op dan nodig, geven massaal uit en zitten, wanneer het geld opdroogt, met liquidatiepreferenties die soms hoger liggen dan hun waarde. Hij noemt bedrijven met 300 tot 400 miljoen dollar aan venture capital voor 100 miljoen dollar aan inkomsten, een groei van 10% en een waarde die mogelijk dicht bij één jaar inkomsten ligt.

Europa heeft zijn eigen tegenvoorbeeld. Het Zweedse Northvolt tekende in 2021 voor de op één na grootste kapitaalronde uit onze databank (2,2 miljard euro), rijgde tot in 2024 financieringen in kapitaal en in schulden aan elkaar, en ging in maart 2025 failliet.

De stappen van een financieringsronde, van de voorbereiding tot de closing

Een financieringsronde duurt doorgaans 9 tot 12 maanden in totaal, tussen de beslissing om geld op te halen en de storting van de middelen. Vaak is er één persoon die er het grootste deel van die periode voltijds mee bezig is.

Het financieringsdossier voorbereiden en de zoektocht naar investeerders starten

De voorbereiding neemt 2 tot 3 maanden in beslag. Zorg dat u minstens 18 maanden cash hebt voordat u investeerders benadert: de zoektocht starten terwijl het geld bijna op is, is een veelgemaakte fout. Dit zijn de stukken die u moet verzamelen:

1. de becijferde financieringsbehoefte, afgestemd op de fase van het project;
2. een pitchdeck van 10 tot 15 slides: product, team, kernindicatoren, gebruik van de middelen;
3. een businessplan met realistische financiële prognoses over 3 tot 5 jaar en een duidelijke exitstrategie;
4. een dataroom, een virtueel dossier met alle juridische, boekhoudkundige en commerciële documenten (statuten, intellectuele eigendom, contracten, fiscaliteit).

Inkomsten, zelfs bescheiden, wegen zwaar in dat dossier. Pierre-Adrien Giroguy heeft het ondervonden met Skwad: “Het feit dat je al duidelijk omschreven inkomstenbronnen hebt, stelt je gesprekspartners enorm gerust.” (vertaald uit het Frans)

Daarna volgt de targeting, of roadshow (1 tot 3 maanden). Het team lijst de potentiële investeerders op volgens stadium, sector en ticket, en rijgt vervolgens de afspraken aan elkaar. De mondelinge pitch duurt 3 tot 5 minuten.

Michael Seibel, partner bij Y Combinator, zegt meer dan 2.000 gesprekken te hebben gevoerd. Zijn advies past in één regel: onderscheid u door beknoptheid. U moet in 2 zinnen kunnen zeggen wat de onderneming doet, en dan een concreet voorbeeld geven. Zijn verplichte punten: wat u doet, het team, de tractie, wat u weet en de anderen niet, de omvang van de markt, en wat u vraagt.

“Als ik niet weet wat uw bedrijf doet, kan ik u niet financieren.”
Michael Seibel, Y Combinator (vertaald uit het Engels)

Bereid u ook voor op een uithoudingsproef. Voor zijn eerste miljoen moest Jeff Bezos 60 afspraken organiseren: ongeveer 40 weigeringen en 22 business angels, met elk ongeveer 50.000 dollar. Hij waarschuwde zijn gesprekspartners dat ze volgens hem 70% kans hadden om hun inleg te verliezen, en beschrijft die ronde als “het moeilijkste” wat hij ooit heeft gedaan.

Een ronde met 22 investeerders blijft de uitzondering. In de Europese rondes waarvan we de lijst van investeerders kennen (een steekproef van 396 operaties) bedraagt de mediaan 2 investeerders, en een derde van de rondes telt er slechts één. De tafel wordt groter naarmate het bedrag stijgt: boven 20 miljoen euro brengt een op de drie rondes vijf investeerders of meer samen.
Een weigering zegt niet alles over het project. Brad Flora van Y Combinator rekent het idee dat een afwijzing bewijst dat de start-up slecht is tot de mythes van de financieringsronde. Over het netwerk lopen de meningen uiteen: voor Brad Flora kan een product dat mensen willen volstaan om afspraken te krijgen, terwijl Juan Hernandez het zeer zeldzaam vindt dat een fonds een project financiert dat zonder introductie is binnengekomen.

In de video hieronder (in het Engels) beantwoorden Ben Horowitz en Marc Andreessen (a16z) de vraag hoe je het best een VC benadert: via iemand die hem kent, want een koude e-mail is volgens hen de slechtste manier.

Van term sheet tot due diligence

Geïnteresseerde investeerders formaliseren hun aanbod in een term sheet, of intentieverklaring, zonder bindend karakter. Die gaat over de waardering, het bedrag, de governance, de liquidatiepreferentie, de antiverwatering en de vetorechten. De due diligence duurt vervolgens 1 tot 2 maanden. De investeerders doorlichten de rekeningen, de contracten, de intellectuele eigendom, de technologie en het team. Elke tegenstrijdigheid met het oorspronkelijke verhaal kan de ronde doen mislukken, vandaar het belang om beschikbaar te blijven en de teams te mobiliseren.

Lees niet alleen de regel met de waardering. Michael Seibel en Dalton Caldwell benadrukken dat een investeerder de gevraagde prijs kan toestaan en zich kan inhalen via meer technische clausules. Ze noemen oprichters die de controle over hun raad van bestuur afstonden om 1 miljoen dollar op te halen en vervolgens werden ontslagen. Hun remedie: standaarddocumenten en een advocaat die vertrouwd is met start-ups, want de investeerder onderhandelt elke dag, terwijl de oprichter de oefening voor het eerst meemaakt. Ze waarschuwen ook voor een misleidende zin: “kom terug wanneer u uw lead investor hebt gevonden” betekent vaak nee.

Aandeelhoudersovereenkomst en closing

De eindonderhandeling mondt uit in de aandeelhoudersovereenkomst: voorkeurrechten, exitclausules, governance, cap table. Bij de closing wordt de kapitaalverhoging goedgekeurd. De overeenkomst, de gewijzigde statuten, de inschrijvingsformulieren voor de aandelen en de notulen van de algemene vergadering worden ondertekend, en daarna worden de middelen gestort. Reken na de ronde op een maandelijkse rapportering van 2 tot 3 pagina’s en op kwartaalvergaderingen.

Ook de kalender speelt mee. Januari concentreert 12,3% van de aangekondigde bedragen van het jaar en september 11,1%, terwijl augustus (4,9%) en april (5,2%) de stilste maanden zijn. De mediane termijn tussen twee rondes bedraagt 16 maanden: de volgende ronde wordt voorbereid zodra de vorige is afgerond. Een derde van de start-ups die opnieuw geld ophalen, doet dat minder dan een jaar na hun vorige ronde, een op de tien wacht meer dan drie jaar. En veel start-ups halen nooit opnieuw geld op: van de 4.498 start-ups waarvan de eerste in onze databank opgenomen ronde uit 2020 of 2021 dateert, heeft slechts 32% sindsdien een nieuwe ronde aangekondigd.

De aankondiging zelf heeft waarde. Germain Michou-Tonning, medeoprichter van Alvo, vertelt dat zijn ronde, overgenomen door de media, het verkeer op het platform sterk heeft doen toenemen. Met een inspanning op het vlak van SEO haalde het platform al snel 100 nieuwe inschrijvingen per week.

De helft van de Europese financieringsrondes vertegenwoordigt minder dan 4% van de opgehaalde bedragen.

Wie investeert en wie begeleidt een financieringsronde?

Elk type investeerder stapt in een welbepaald stadium in, met tickets van een andere orde van grootte. De volgende tabel helpt u om uw zoektocht naar investeerders te richten.

Een business angel zoekt in de eerste plaats een innovatie die sterk kan groeien, gedragen door oprichters met complementaire competenties en onderbouwd met geloofwaardige prognoses. Durfkapitaalmaatschappijen mikken op een schaalbare markt en een exit binnen enkele jaren, via een verkoop of een beursgang, met een verwachte meerwaarde na ongeveer 5 jaar. Family offices stappen in alle stadia in. In continentaal Europa co-investeren overheidsspelers met de private fondsen: Bpifrance in Frankrijk, finance&invest.brussels, PMV en Wallonie Entreprendre in België, en het Europees Investeringsfonds.

Onze gegevens bevestigen deze ordes van grootte. De crowdfundingrondes in onze databank halen in mediaan 0,7 miljoen euro, en de helft ervan ligt tussen 0,4 en 1,8 miljoen euro. De tabel hieronder gaat van categorieën naar namen: ze somt investeerders op die actief zijn in Europa, van het business angel-netwerk tot het groeifonds, met rondes uit onze databank waaraan ze hebben deelgenomen (vooral 2020-2021, aangevuld met grote recente operaties). De bedragen zijn die van de volledige ronde, niet alleen het ticket van de investeerder.

Om een fonds te begrijpen, moet u zijn rendementen begrijpen. Marc Andreessen, medeoprichter van a16z, haalt een gangbare statistiek van de Amerikaanse markt aan: van de ongeveer 4.000 ondernemingen die elk jaar venture capital zoeken, worden er 200 gefinancierd door de beste fondsen, en een vijftiental genereert ongeveer 97% van de rendementen. Een fonds zoekt dus de uitzondering, niet het degelijke project. Vandaar zijn voorkeur voor een extreme sterkte, ook al moet het daarvoor echte gebreken aanvaarden. Die logica verklaart onze eigen cijfers: ook in Europa concentreren 4% van de operaties 54% van de bedragen, al beschrijven die twee maatstaven niet hetzelfde. Onze databank toont het op alle niveaus. De helft van de Europese operaties, die van minder dan 3,6 miljoen euro, weegt zelfs geen 4% van de bedragen, terwijl 1% van de operaties er 31% van concentreert. Zonder de schuldfinanciering vertegenwoordigen de rondes van 100 miljoen euro en meer nog altijd 3% van de rondes en 43% van de bedragen in kapitaal. En de concentratie neemt toe: de 5 bedrijven die het meest ophalen, nemen 31% van de bedragen van de megarondes in 2025-2026 voor hun rekening, tegenover 12% in 2021-2022.

“Venture capital is voor 100% een spel van uitzonderlijke gevallen.”
Marc Andreessen, a16z (fragment overgenomen door Startup Archive, vertaald uit het Engels)

De belangen van de investeerder en de oprichter vallen niet altijd samen. Voor Michael Seibel en Dalton Caldwell is een onderneming die winstgevend is maar niet snel genoeg groeit een slecht scenario voor een investeerder, maar niet noodzakelijk voor een oprichter. En een fonds dat een bepaald aandeel in het kapitaal nastreeft, kan aanzetten tot meer ophalen dan nodig. Geduld kiest u dus vooraf. Maxime Patte, oprichter van Veesual, had de 2 jaar R&D die aan de lancering van zijn product voorafgingen niet voorzien: “Je moet goede investeerders vinden die de visie begrijpen en die geduldig zijn” (vertaald uit het Frans), en zuinig blijven om het opgehaalde geld niet op te branden.

Sommige projecten hangen ook af van overheidsgeld. Philippe Notton, de baas van SiPearl, noemt als kerncijfer van zijn succes de 17,5 miljoen euro die hij van de European Innovation Council kreeg: 15 miljoen euro in equity en 2,5 miljoen euro aan subsidie. Volgens hem had een Europese microprocessor niet kunnen bestaan zonder die aanzet op de schaal van het continent.

Voor de onderneming is de fundraisingadviseur een betaalde tussenpersoon die de ronde begeleidt, het dossier structureert en zijn netwerk openstelt. De gespecialiseerde advocaat onderhandelt over de term sheet en de aandeelhoudersovereenkomst, de accountant onderbouwt de financiële prognoses.

Wanneer geld ophalen: timing en alternatieven?

Start de ronde zodra de markt is gevalideerd door eerste terugkerende klanten. Een verder gevorderd project onderhandelt hogere bedragen met minder verwatering. Ook de context telt: de herstelplannen en de lage rentes na de coronacrisis maakten geld overvloedig, terwijl de inflatie en de geopolitieke spanningen de financieringsrondes deden dalen.

Moet u echt geld ophalen? Toinon Georget, CEO van Waalaxy, wiens bedrijf naar eigen zeggen 10 miljoen euro inkomsten per jaar realiseert zonder financieringsronde, stelt 3 vragen voor:

1. Kan ik geld ophalen? Een agentschap of een abonnementsbox zonder sterk groeipotentieel zal een fonds moeilijk interesseren.
2. Moet ik geld ophalen? Ja, bijna altijd, in deeptech of op een marketplace waar de eerste de hele markt inpalmt. Niet noodzakelijk voor software die vroeg verkoopt.
3. Waarom onderneem ik? Zijn antwoord plaatst “je leven in dienst van je business stellen” tegenover “je business in dienst van je leven stellen” (vertaald uit het Frans).

In de video hieronder legt Jeroen van Glabbeek, oprichter van CM.com, uit waarom hij nooit met investeerders heeft gewerkt en in 2020 liever naar de beurs ging.

Zijn nuttigste argument voor de onderhandeling: een onderneming die geen geld hoeft op te halen, krijgt de beste voorwaarden, omdat ze kan weigeren. Fabien Pinckaers vat een vergelijkbare keuze samen: zijn doel was de controle te behouden en te bouwen over decennia, en hij heeft alleen geld opgehaald omdat zijn verandering van model het vereiste en de banken weigerden te lenen.
In de video hieronder vertelt Ali Niknam, oprichter van bunq, wat het betekende om de bank jarenlang zelf te financieren, zonder verantwoording te moeten afleggen aan externe financiers.

Geld ophalen is niet verplicht. Dit zijn de belangrijkste alternatieven om de oprichting of de ontwikkeling van een onderneming te financieren:

• bootstrapping, met de eigen middelen van de oprichters en de gegenereerde inkomsten;
• bankkrediet, zonder verwatering maar moeilijker toegankelijk;
• factoring, waarbij de klantenvorderingen tegen een commissie worden overgedragen;
• leasing, die uitrusting financiert maar geen cash;
• een converteerbare lening of venture debt;
• crowdfunding, geregeld door de Europese ECSP-verordening en de bijbehorende vergunning als aanbieder van crowdfundingdiensten (PSFP), met campagnes van 100.000 euro tot 1 miljoen euro over 45 tot 90 dagen.

Schuldfinanciering is niet voorbehouden aan kleine ondernemingen. De schuldoperaties in onze databank halen in mediaan 9,4 miljoen euro, en sommige scale-ups financieren zo het grootste deel van hun groei. Het Duitse Enpal, dat zonnepanelen installeert en verhuurt aan particulieren, haalde ongeveer 10 euro aan schulden op voor 1 euro aan kapitaal.

Crowdfunding dekt zeer uiteenlopende realiteiten. 900.care lanceerde zijn producten via voorverkoop op Ulule en KissKissBankBank, wat de productie financierde vóór zijn ronde van 10 miljoen euro en bewees dat het publiek bereid was te betalen. Zijn intekenaars waren volgens Aymeric Grange “ergens mini-investeerders” (vertaald uit het Frans), zonder aandelen te bezitten. Bij Look&Fin gaat het om een lening en niet om kapitaal: Dominique Wroblewski, de COO, haalt een dossier aan waarvoor 1,5 miljoen euro in 19 seconden werd opgehaald.

Onthoud dat een financieringsronde geen behoefte aan werkkapitaal oplost: voorraden en betalingstermijnen vallen onder andere instrumenten.

392,7 miljard euro opgehaald in Europa in 6 jaar, waarvan 30,3% in het Verenigd Koninkrijk.

De Europese markt voor financieringsrondes, land per land

De geografie is sterk geconcentreerd: 4 landen (Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Zweden) nemen meer dan 70% van de bedragen voor hun rekening.

De mediane ronde vertelt een ander verhaal dan de bedragen. Duitsland financiert elke start-up royaler (5,2 miljoen euro in mediaan), terwijl Spanje en Italië rond 2,5 miljoen euro blijven. In Zweden verloopt 78% van de bedragen via rondes van 100 miljoen euro en meer, met Northvolt op kop.

Een cyclus van 2020 tot 2026: euforie, dip en opleving

De euforie na covid piekt in 2021 op 96,5 miljard euro. De correctie leidt tot de dip van 2023 (45,5 miljard euro). Daarna markeert 2026 de ommekeer: 55,2 miljard euro in 10 maanden, +41% op een jaar, vooral gedragen door artificiële intelligentie en Mistral AI (3 miljard euro). Het aantal operaties blijft nochtans stabiel, tussen 3.100 en 3.400 per jaar sinds 2022. De retail, de ster van onze studie van 2021, is gezakt van 9,9 miljard euro naar 0,6 miljard euro per jaar.

In tien maanden telt 2026 al meer operaties van 100 miljoen euro en meer (98) dan heel 2025 (94), terwijl de mediane ronde amper beweegt. Artificiële intelligentie verklaart een groot deel van de opleving: start-ups met AI als kern van hun activiteit nemen 28% van de Europese bedragen van 2026 voor hun rekening, tegenover 17% in 2025 en 1% in 2021. Defensie en ruimtevaart volgen dezelfde helling, met 5,0 miljard euro opgehaald in tien maanden, meer dan in 2024 en 2025 samen (3,8 miljard euro).

Verenigd Koninkrijk en Duitsland: twee zwaargewichten met verschillende profielen

Het Verenigd Koninkrijk komt in totaal aan 119,0 miljard euro over 5.758 operaties, goed voor 30,3% van de Europese bedragen. Londen concentreert 81,4 miljard euro, gevolgd door Cambridge (5,0 miljard euro) en Oxford (3,0 miljard euro). Bank en verzekeringen nemen 24,3% van de nationale bedragen voor hun rekening. In 2026 heeft het Verenigd Koninkrijk in tien maanden al 17,8 miljard euro opgehaald, tegenover 13,6 miljard euro over heel 2025.

Duitsland volgt met 69,8 miljard euro (17,8%) over 2.829 rondes en het hoogste gemiddelde bedrag van de grote landen (24,7 miljoen euro). Berlijn (30,2 miljard euro) en München (15,2 miljard euro) delen de activiteit. Geen enkele sector domineert: IT weegt slechts 20,4%. In 2026 trekken defensie en robotica (Helsing, Quantum Systems, NEURA Robotics) de stijging van de opgehaalde bedragen duidelijk.

Zweden, Nederland, Spanje en Zwitserland: contrasterende profielen

Deze middelgrote markten lopen sterk uiteen. Dit zijn hun kenmerken:

• Zweden: 33,6 miljard euro over 778 rondes, gemiddeld 43,2 miljoen euro en een record van 3.176 euro per inwoner, met 43,7% van de bedragen in milieu, met Northvolt op kop vóór zijn faillissement in 2025;
• Nederland: 16,1 miljard euro over 942 rondes, waarvan 9,0 miljard euro in Amsterdam, en 891 euro per inwoner;
• Spanje: 16,2 miljard euro over 1.152 rondes, Barcelona (6,7 miljard euro) vóór Madrid (5,3 miljard euro), maar slechts 326 euro per inwoner;
• Zwitserland: 15,6 miljard euro over 1.095 rondes, 123 rondes per miljoen inwoners en 32,7% van de bedragen in farma.

Aan het andere uiteinde haalt Italië slechts 138 euro per inwoner op en Polen 44 euro, terwijl Estland 196 rondes per miljoen inwoners haalt.

Frankrijk en België: twee markten met een verschillende dynamiek

We sluiten af met onze 2 thuismarkten, Frankrijk en België, waarvan de recente trajecten duidelijk uiteenlopen.

Frankrijk: de derde Europese markt voor financieringsrondes

Frankrijk neemt 15% van de Europese bedragen over 2020-2026 voor zijn rekening, na het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Zijn cyclus loopt een jaar achter: de dip dateert van 2024 (6,7 miljard euro). Met 9,8 miljard euro opgehaald in 10 maanden overtreft 2026 nu al 2024 en 2025. Mistral AI weegt zwaar: 7 operaties sinds 2023 voor meer dan 6,5 miljard euro, meer dan 11% van wat Frankrijk in 6 jaar heeft opgehaald. Parijs vertegenwoordigt 9% van de Europese bedragen. Vrouwelijke oprichters zijn er goed voor 10,9%. Dat is iets meer dan het Europese gemiddelde (10,4%), en overal smelt het aandeel van vrouwen naarmate de ronde groter wordt: 13,6% van de oprichters in rondes van minder dan 2 miljoen euro, 4,9% vanaf 50 miljoen euro, zoals onze studie over vrouwen in financieringsrondes uiteenzet.

In Frankrijk heeft venture capital in 2026 al de jaartotalen van 2024 en 2025 overschreden. Tien megarondes nemen 62% van het kapitaal voor hun rekening en Île-de-France 86%. Artificiële intelligentie weegt er 59% van de in 2026 opgehaalde bedragen, twee keer zoveel als het Europese gemiddelde (28%).

In België haalde de tech, biotech niet meegerekend, 772 miljoen euro op in 2025, tegenover 1,46 miljard euro in 2024.

België: een markt voor financieringsrondes zonder dominante hoofdstad

België staat op de elfde plaats in Europa: 410 rondes en 6,6 miljard euro over 2020-2026, goed voor 1,7% van de bedragen. Zonder de operaties die niets met start-upfinanciering te maken hebben (waaronder Euroclear, 709 miljoen euro in 2021), zakt het totaal naar 5,1 miljard euro voor 405 rondes. De Belgische mediaan (3,5 miljoen euro) ligt rond het Europese gemiddelde, maar het land haalt slechts 562 euro per inwoner op, tegenover 852 euro in Frankrijk.

Zijn eigenheid zit in het polycentrisme: Brussel telt 73 rondes (2,0 miljard euro), Gent 74 (0,8 miljard euro), Antwerpen 34 en Leuven 27. Farma leidt (19,4%) vóór IT (17,2%). Collibra (218 miljoen euro) en Deliverect (134 miljoen euro) tekenen voor de grootste kapitaalrondes; de 181 miljoen euro van Odoo in 2021 was een verkoop van bestaande aandelen. Volgens Agoria is de Belgische tech in 2025 teruggevallen op 772 miljoen euro over 133 rondes, met AI aanwezig in ongeveer de helft van de gefinancierde bedrijven.

Het vocabulaire van de financieringsronde: fundraising, tour de table en term sheet

Het jargon is grotendeels Engels. Dit zijn de termen die u moet beheersen om een onderhandeling te kunnen volgen:

• Fundraising: de Engelse term voor een financieringsronde; in het Frans spreekt men van “levée de fonds”.
• Tour de table (funding round): de Franse term voor een kapitaalronde bij een groep investeerders, en bij uitbreiding die investeerders zelf.
• Term sheet: niet-bindende intentieverklaring die de belangrijkste voorwaarden vastlegt.
• BSA-AIR: Frans instrument, het equivalent van een SAFE, dat bij de volgende ronde in aandelen wordt omgezet zonder een waardering vast te leggen.
• SAFE: Amerikaans instrument, populair gemaakt door Y Combinator, met een logica die dicht bij die van de BSA-AIR ligt. Volgens Brad Flora geeft het geen zetel in de raad van bestuur en geen informatierecht.
• Lead: de lead investor, die de ronde leidt en er vaak de voorwaarden van bepaalt.
• Secundaire ronde: overname van aandelen van bestaande aandeelhouders, zonder vers geld voor de onderneming.
• Liquidatiepreferentie: het recht van bepaalde investeerders om vóór de andere aandeelhouders te worden uitbetaald bij een verkoop of een sluiting.
• Exit: verkoop van de participaties via een overdracht of een beursgang.
• Megaronde: financieringsronde van 100 miljoen euro of meer.
• Unicorn: start-up met een waardering van meer dan een miljard dollar.

FAQ: de vragen die u zich stelt

Hoe doet u een financieringsronde voor een start-up?

Valideer eerst uw markt met terugkerende klanten, en bereid dan pitchdeck, businessplan en dataroom voor. Richt u vervolgens op de investeerders die bij uw stadium passen. Een B2B-marktonderzoek maakt de aangekondigde marktomvang geloofwaardig.

Wie doet de financieringsronde?

De oprichters sturen ze aan, vaak met een fundraisingadviseur, een advocaat en een accountant. Het geld komt van business angels, durfkapitaalfondsen, family offices of overheidsspelers.

Kan een start-up geld ophalen zonder al winstgevend te zijn?

Ja, in pre-seed en seed is dat zelfs de regel. De investeerder gokt op het groeipotentieel, het team en de markt, met een beoogde winst die soms in de orde van 100 keer de inleg ligt.

Kan een kmo geld ophalen zoals een start-up?

Ja, maar minder dan 1% van de Franse ondernemingen doet het. Een kmo zonder sterke groei vindt vaak beter passende oplossingen in bankkrediet, factoring of leasing.

Hoeveel haalt een start-up gemiddeld op in Europa?

De helft van de Europese financieringsrondes overschrijdt 3,6 miljoen euro (mediaan 2020-2026 van onze databank). Het bedrag hangt vooral af van het stadium: 2 miljoen euro in seed, 10 miljoen euro in series A, 31,6 miljoen euro in series B. Het gemiddelde, dicht bij 20 miljoen euro, wordt omhooggetrokken door enkele megarondes.

Hoeveel tijd verstrijkt er tussen twee financieringsrondes?

16 maanden in mediaan. Een derde van de start-ups die opnieuw geld ophalen, doet dat binnen het jaar, maar veel start-ups halen nooit opnieuw geld op: slechts 32% van de start-ups die in 2020 of 2021 werden gefinancierd, heeft sindsdien een nieuwe ronde aangekondigd.

Hoe bewijst u de tractie van uw product aan investeerders?

Met gemeten indicatoren: terugkerende omzet, retentie, tevredenheid. Een tevredenheidsonderzoek of een B2C-marktonderzoek levert solide bewijzen voor het dossier.

Verliest u door een financieringsronde de controle over de onderneming?

Niet automatisch. Alles hangt af van het afgestane aandeel, de aandeelhoudersovereenkomst en de samenstelling van de raad van bestuur. Een oprichter kan de controle verliezen door zijn raad van bestuur af te staan voor een klein bedrag, en zware druk ondergaan terwijl hij meerderheidsaandeelhouder blijft. Laat de voorwaarden nalezen door een gespecialiseerde advocaat.